Zamek Karpień

Na szczycie Karpiaka, ponad 780 metrów nad poziomem morza, leżą kamienne fundamenty zamku, który przez półtora wieku był stolicą małego państewka w dolinie Białej Lądeckiej. Jego ostatni pan łupił okolicę i klasztory, więc mieszczanie ze Śląska zdobyli i zniszczyli warownię. Dziś to cel górskiej wędrówki z Lądka-Zdroju – ruina skromna, ale z czytelnym układem i dobrą historią.

Historia: od lenna do gniazda rozbójników

Teorie o wczesnośredniowiecznym grodzie i pobycie Bolesława Chrobrego to raczej legendy. Pewniejsze jest, że pierwszy zamek stał tu przed 1200 rokiem. Pierwszym znanym z nazwiska panem był Thamo Glubos Starszy (zm. 1337), lennik króla Jana Luksemburskiego. Ród miał w herbie złotego karpia na niebieskim polu – stąd nazwa Karpień, po niemiecku Karpenstein.

W XIV i XV wieku zamek był siedzibą szlachty władającej tzw. państwem karpieńskim, obejmującym górną dolinę Białej Lądeckiej powyżej Radochowa. Strzegł przełęczy i szlaków handlowych, w tym trasy nazywanej później Solną Drogą, która biegnie u stóp góry. W latach 1352–1353 zamek kupił król Karol IV, a potem przechodził w ręce członków rodu Luksemburgów i ich lenników.

Wojny husyckie przyniosły zniszczenia: w 1428 roku zamek spalono, a trzy lata później dokończono dzieła. Ostatni pan, Hynek Krušina z Lichtenburga, mimo szlacheckiego pochodzenia zajmował się rabunkiem. Gdy w 1442 roku splądrował klasztor w Henrykowie, połączone siły śląskich miast rok później zdobyły i zniszczyły Karpień. Do 1513 roku ruina była schronieniem rabusiów, aż mieszczanie z Lądka przepędzili ich i ostatecznie zrównali zamek z ziemią.

Co zobaczyć

• Układ warowni – dobrze czytelny podział na gród wewnętrzny z wieżą i dziedzińcem, zewnętrzny mur obronny i podgrodzie.
• Fragmenty murów z łamanego kamienia, miejscami wysokie na kilka metrów.
• Głaz z wyrytym planem zamku, wykonany dla turystów w 1883 roku, oraz przedwojenną kamienną ławę na dziedzińcu.

Ciekawostki

Ruiny przyciągały kuracjuszy z Lądka już od XVII wieku. W 1885 roku Kłodzkie Towarzystwo Górskie postawiło na podgrodziu drewnianą wieżę widokową, rozebraną w 1899 roku. Pierwsze wykopaliska prowadzili Niemcy od wiosny 1882 roku, ostatnie badania archeologiczne odbyły się w latach 2009–2010. Ruina leży na terenie Lasów Państwowych i nie jest stale konserwowana.

Tripto podpowiada

Najprostsze wejście prowadzi niebieskim szlakiem E3 z Lądka-Zdroju – dojście zajmuje około 1,5–2 godzin w jedną stronę. Przez ruiny biegnie też szlak zielony z Przełęczy Gierałtowskiej do Przełęczy Lądeckiej. Wygodnie połączyć wycieczkę z wejściem na Trojak i jego skały, a kwadrans od Rozdroża Zamkowego stoi leśny kościółek w dawnej wsi Karpno. Załóż buty z dobrą podeszwą, bo kamienie w obrębie murów są nierówne.