Wyspa Piasek we Wrocławiu

Wyspa Piasek we Wrocławiu to niewielka odrzańska wyspa między Starym Miastem a Ostrowem Tumskim, przez którą prowadzi najbardziej klimatyczna trasa spacerowa w mieście. Króluje nad nią gotycki kościół Najświętszej Maryi Panny na Piasku, obok stoją zabudowania dawnego klasztoru, cerkiew i stary młyn, a dookoła płynie Odra. To idealny przystanek w drodze z Rynku do katedry – z zielenią, bulwarami i widokami, które najlepiej wyglądają o zachodzie słońca.

Skąd nazwa i krótka historia

Nazwa wyspy pochodzi od kościoła, którego łacińskie wezwanie brzmi Sancta Maria in Arena, czyli „Maryja na piasku”. We wczesnym średniowieczu przez wyspę biegł ważny szlak z północy na południe. Romańską świątynię ufundował najpewniej możny Piotr Włostowic z rodziną – ukończono ją przed 1148 rokiem – a obok osiedlili się kanonicy regularni św. Augustyna.

Przez wieki cała wyspa należała do Kościoła. Zmieniła to dopiero kasata klasztorów w 1810 roku, po której Piasek przeszedł pod jurysdykcję miejską. W ostatnich miesiącach II wojny światowej zabudowa wyspy została w dużej części zniszczona, a kościół i klasztor mocno ucierpiały, szczególnie podczas walk w Wielkanoc 1945 roku.

Co zobaczyć na Wyspie Piasek

• Kościół NMP na Piasku – gotycka, ceglana hala wzniesiona w latach 1334–1375, z gwiaździstymi sklepieniami nad nawą główną i oryginalnymi trójdzielnymi sklepieniami w nawach bocznych. Wnętrze odbudowano po wojnie (1946–1948 i 1961–1963), a nowe witraże zaprojektowała Teresa Maria Reklewska. Warto odszukać gotycką chrzcielnicę z lat 1464–1472 i romański tympanon fundacyjny z pierwszej świątyni.
• Ruchoma szopka – w kaplicy dostępnej z nawy południowej działa szopka stworzona przez ks. Kazimierza Błaszczyka, duszpasterza osób niesłyszących i niewidomych. Pierwszą wersję zbudował w 1967 roku; figurki, karuzele i kolejka ruszają po zgaszeniu światła. To jedna z niewielu szopek oglądanych przez cały rok.
• Dawny klasztor kanoników – barokowy czworobok (1709–1715) należy dziś do Uniwersytetu Wrocławskiego; do 2017 roku mieścił Bibliotekę Uniwersytecką.
• Cerkiew świętych Cyryla i Metodego – barokowa świątynia prawosławna przy ul. św. Jadwigi.
• Młyn „Maria” i pomnik kardynała Bolesława Kominka (2005), upamiętniający orędzie biskupów polskich do niemieckich z 1965 roku.

Spacer: ile czasu i kiedy

Na samą wyspę wystarczy 30–45 minut, z wizytą w kościele około godziny. Najlepiej połączyć ją z Ostrowem Tumskim i Wyspą Słodową w jeden spacer na 2–3 godziny. Wyspa jest dostępna bezpłatnie o każdej porze; godziny otwarcia kościoła i szopki zależą od parafii i porządku mszy, dlatego warto je sprawdzić przed wizytą. W okresie świątecznym do szopki ustawiają się kolejki.

Dla kogo

Wyspa jest płaska, z szerokimi chodnikami i trawnikami nad wodą, więc sprawdzi się na spacer z wózkiem, dziećmi i psem (do kościoła psów oczywiście nie wprowadzamy). Dzieci najbardziej ucieszy ruchoma szopka, dorosłych – gotyckie wnętrze i widoki na Odrę z bulwarów przy ul. Staromłyńskiej.

Dojazd

Z Rynku dojdziesz tu w około 10–15 minut – ulicą Kuźniczą lub obok Hali Targowej, a potem przez czerwony Most Piaskowy. Na wyspę prowadzą też Most Tumski (z Ostrowa Tumskiego), Mosty Młyńskie i kładka na Wyspę Słodową. Najbliższy przystanek tramwajowy to Hala Targowa. Ulice na wyspie są w większości ślepe, więc samochód lepiej zostawić poza centrum.

W okolicy

Po drugiej stronie Mostu Tumskiego zaczyna się Ostrów Tumski z archikatedrą. Przez kładkę przejdziesz na Wyspę Słodową, ulubione miejsce letnich spotkań, a po drugiej stronie Mostu Piaskowego stoi Hala Targowa i gmach Uniwersytetu Wrocławskiego.