Wrocławskie krasnale

We Wrocławiu stoi dziś około 1040 brązowych krasnali: przy bankomatach, na parapetach, pod latarniami i przy drzwiach urzędów. Ten tysiąc figurek, z których tysięczna stanęła we wrześniu 2025 roku, ma zaskakująco poważny rodowód – zaczęło się od antykomunistycznych graffiti i happeningów z lat 80.

Historia: od graffiti do symbolu miasta

Pierwsze dwa krasnale namalowano w nocy z 30 na 31 sierpnia 1982 roku na plamach farby, którymi władze zamalowywały opozycyjne hasła – jeden na transformatorze na Sępolnie, drugi na bloku na Biskupinie. W latach 1982–1983 powstało ponad tysiąc takich rysunków w sześciu miastach. W drugiej połowie lat 80. krasnal stał się znakiem Pomarańczowej Alternatywy Waldemara „Majora" Fydrycha, która ośmieszała władzę pokojowymi happeningami. Szczytem był marsz „Rewolucja Krasnoludków" 1 czerwca 1988 roku, w którym ulicami Wrocławia przeszło – według różnych źródeł – od 10 do 20 tysięcy osób w czapkach krasnali.

W 2001 roku przy ul. Świdnickiej odsłonięto Pomnik Pomarańczowej Alternatywy, zwany Papą Krasnalem – dzieło Olafa Brzeskiego. W sierpniu 2005 roku rzeźbiarz Tomasz Moczek ustawił pięć pierwszych małych krasnali i od tego momentu ich liczba stale rośnie. Fundują je miasto, firmy, instytucje i osoby prywatne.

Co zobaczyć

• Papa Krasnal – 40-centymetrowy krasnal z brązu na cokole w kształcie czubka palca, przy przejściu podziemnym pod ul. Kazimierza Wielkiego. To miejsce, od którego zaczynała się większość demonstracji i happeningów.
• Krasnale upamiętniające znane osoby – m.in. Barduś (Jacek Kaczmarski), Papa Het (James Hetfield) i Alpinki (m.in. Wanda Rutkiewicz).
• Kopie Życzliwka – krasnala, którego repliki stoją m.in. w Dreźnie, Reykjaviku, Wilnie i Lwowie, a w Waszyngtonie stoi krasnal Kościuszko.

Ciekawostki

Krasnale bywają kradzione i niszczone, ale zwykle po pewnym czasie wracają na swoje miejsce. Socjologowie zwracają uwagę, że w promocji miasta często pomijano opozycyjne korzenie figurek, przedstawiając je wyłącznie jako maskotki. Co roku we wrześniu odbywa się Wrocławski Festiwal Krasnoludków dla dzieci.

Tripto podpowiada

Polowanie na krasnale nic nie kosztuje i trwa tyle, ile zechcesz – na same okolice Rynku i ul. Świdnickiej wystarczą 1–2 godziny. Mapę „Krasnale w Centrum Wrocławia" z 60 naklejkami kupisz w Centrum Informacji Turystycznej przy Rynku 14; za zebranie wszystkich czeka specjalna nagroda. Figurki są małe, więc patrz pod nogi i uważaj na ruch pieszy w zatłoczonych miejscach.