Westerplatte

Westerplatte w Gdańsku to miejsce, w którym 1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa i symbol polskiego oporu. Na półwyspie u wejścia do portu niewielka załoga Wojskowej Składnicy Tranzytowej przez siedem dni broniła się przed przeważającymi siłami niemieckimi. Dziś czekają tu ruiny koszar, wartownie, cmentarz obrońców i monumentalny Pomnik Obrońców Wybrzeża, a Muzeum II Wojny Światowej buduje na półwyspie nową placówkę. To obowiązkowy punkt pobytu w Trójmieście.

Historia obrony Westerplatte

Po I wojnie światowej Gdańsk stał się Wolnym Miastem, a Polska uzyskała prawo do utrzymywania na Westerplatte Wojskowej Składnicy Tranzytowej (WST) — składu amunicji i materiałów wojskowych chronionego przez niewielki oddział. Załogę szacuje się na około 182–210 żołnierzy, do których doliczyć trzeba kilkudziesięciu pracowników cywilnych. Komendantem był mjr Henryk Sucharski, a jego zastępcą kpt. Franciszek Dąbrowski.

1 września 1939 roku około godziny 4:45 pancernik „Schleswig-Holstein”, stojący w kanale portowym z „kurtuazyjną wizytą”, otworzył ogień do polskiej placówki. Obrońcy, choć mieli wytrzymać kilkanaście godzin, odpierali ataki piechoty, ostrzał artylerii i naloty bombowców przez siedem dni. Kapitulacja nastąpiła 7 września przed południem. Zginęło około 15 obrońców (niektóre relacje podają ponad 20), kilkudziesięciu zostało rannych.

Westerplatte uznaje się za pierwszą bitwę II wojny światowej, choć historycy zwracają uwagę, że kilkanaście minut wcześniej niemieckie samoloty zbombardowały okolice mostów w Tczewie.

Co zobaczyć na Westerplatte

• Pomnik Obrońców Wybrzeża — 25-metrowy monument z granitowych bloków na sztucznym kopcu, odsłonięty 9 października 1966 roku (autorzy: Franciszek Duszeńko i Henryk Kitowski). Widać go z daleka, także ze statków wpływających do portu.
• Wartownia nr 1 — jeden z najlepiej zachowanych obiektów WST, dawny posterunek obrony.
• Ruiny Nowych Koszar — budynku, który wytrzymał ciężki ostrzał; dziś to jeden z najbardziej poruszających punktów półwyspu.
• Cmentarz Żołnierzy Wojska Polskiego, na którym pochowano poległych obrońców, z czytelnymi reliktami Willi Oficerskiej i Wartowni nr 5.
• Wystawa w Elektrowni „Pamięć pogrzebana pod powierzchnią. Archeologia Westerplatte”, prezentująca przedmioty odnalezione podczas badań archeologicznych.
• Centrum Obsługi Zwiedzających — punkt informacji i kasa.

Westerplatte w przebudowie — co trzeba wiedzieć w 2026 roku

Muzeum II Wojny Światowej realizuje na półwyspie budowę Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. W lutym 2026 roku rozpoczął się pierwszy etap prac: plac budowy ogrodzono, zamknięto fragment ul. Sucharskiego przy Centrum Obsługi Zwiedzających, a dotychczasowe parkingi (przy pętli autobusowej i centralny „papieski”) są niedostępne. Kamień węgielny wmurowano 25 kwietnia 2026 roku, a całość ma zostać ukończona do 2030 roku. Muzeum deklaruje, że półwysep pozostaje przynajmniej częściowo dostępny, a kolejne elementy ekspozycji będą otwierane etapami. Przed przyjazdem sprawdź komunikaty na muzeum1939.pl i stosuj się do oznaczeń na miejscu.

Godziny otwarcia i bilety

Stan na październik 2026:

• Wystawa w Elektrowni: wtorek–niedziela 10:00–16:00, w poniedziałki nieczynna.
• Centrum Obsługi Zwiedzających: codziennie 9:00–16:00; kasy biletowe na Westerplatte czynne 10:00–15:15.
• Nieczynne: 1 listopada oraz 24, 25, 26 i 31 grudnia 2026.

Bilety na wystawę kupisz online przez system rezerwacji muzeum lub w kasie. Ulgi przysługują m.in. uczniom i studentom do 26 lat oraz seniorom powyżej 65 lat; bezpłatnie wchodzą dzieci do 7 lat, a dzieci z Kartą Dużej Rodziny — do 18 lat. Ceny biletów podaje operator na stronie muzeum. We wtorki wystawę w dawnej Elektrowni (ul. mjr. Henryka Sucharskiego 84) zwiedzisz bezpłatnie – darmowy bilet, jeden na osobę, wydaje wyłącznie kasa w budynku wystawy w dniu wizyty. Bezpłatnie wchodzą też posiadacze Karty Mieszkańca Gdańska (raz w roku), a grupy zorganizowane dostają jeden bilet gratis na każde 10 kupionych. Kasy przyjmują gotówkę, karty Visa i Mastercard oraz BLIK (stan na październik 2026). Na spacer po półwyspie z obejrzeniem wystawy zaplanuj 2–3 godziny.

Dojazd i parking

Westerplatte leży około 10 km od Głównego Miasta. Najwygodniej dojedziesz autobusem:

• 106 — z przystanku Muzeum II Wojny Światowej,
• 138 — z Dworca Głównego,
• 606 — dodatkowa linia kursująca tylko w sezonie letnim.

Kursują wyłącznie pojazdy niskopodłogowe; rozkłady znajdziesz na stronie ZTM Gdańsk. Rowerem trasa ma około 10 km (do 40 minut jazdy); przy Centrum Obsługi Zwiedzających są stojaki, stacja naprawy i stacja roweru miejskiego MEVO. Jedyny obecnie czynny parking na terenie Westerplatte znajduje się przy Centrum Obsługi Zwiedzających (ul. mjr. Henryka Sucharskiego). Parkowanie poza wyznaczonymi miejscami jest zabronione.

Dla kogo i jak zwiedzać

Westerplatte to dobre miejsce na lekcję historii z dziećmi w wieku szkolnym — teren jest otwarty i zielony, a obiekty mówią same za siebie. Zabierz wygodne buty, bo odległości między punktami są spore, a na czas budowy niektóre przejścia mogą być wydłużone objazdami. Warto połączyć wizytę z Muzeum II Wojny Światowej w centrum Gdańska (linia 106 łączy oba miejsca) oraz spacerem po nadmorskiej promenadzie przy wejściu do portu.