Sztolnie Kowary — Kopalnia Uranu

Sztolnie Kowary — Kopalnia Uranu to podziemna trasa turystyczna w dawnej kopalni Liczyrzepa w Kowarach, kilkanaście minut jazdy od Karpacza. Przez godzinę idziesz z przewodnikiem chodnikami, w których po II wojnie światowej wydobywano rudę uranu dla Związku Radzieckiego, i poznajesz jedną z najbardziej tajemniczych kart historii Karkonoszy. To dobra propozycja na deszczowy dzień, na wyjazd z dziećmi i dla każdego, kogo ciekawi zimna wojna, geologia i promieniotwórczość.

Historia kopalni Liczyrzepa

Kowary od średniowiecza były miastem górniczym — przez wieki wydobywano tu przede wszystkim rudy żelaza. Według operatora kopalnię Liczyrzepa założono w połowie XIX wieku (1850–1858) i początkowo pozyskiwano z niej fluoryt. Uran zauważono tu już w XIX wieku, a większe złoża odkryto około 1910 roku. Prawdziwy rozdział „atomowy” zaczął się jednak po 1945 roku: w ramach Zakładów Przemysłowych R-1 prowadzono poszukiwania i wydobycie rudy uranu, którą wysyłano do ZSRR. Działalność była ściśle tajna. Wydobycie zakończono w 1973 roku; później w sztolniach prowadziła badania i zajęcia Politechnika Wrocławska. Trasę turystyczną otwarto 24 kwietnia 2000 roku.

Co zobaczysz na trasie

Trasa ma ok. 1200 m i jest w całości oświetlona. Przewodnik opowiada o geologii karkonoskich złóż, technikach wydobycia i o tym, jak wyglądała praca w zamkniętym, strzeżonym zakładzie. Po drodze:

• ekspozycje o tajnych operacjach ZSRR w Karkonoszach i o wzbogacaniu uranu,
• autentyczne fragmenty rudy w ścianach chodników i pokaz działania liczników Geigera,
• kolekcja minerałów, nawiązująca do średniowiecznych poszukiwaczy skarbów — Walonów,
• szkło uranowe świecące w świetle UV,
• świetlno-dźwiękowa symulacja wybuchu jądrowego,
• legendy o Liczyrzepie (Duchu Gór), od którego kopalnia wzięła nazwę.

Bezpieczeństwo radiologiczne: na trasie jest 13 punktów dozymetrycznych, które monitoruje Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, a operator deklaruje, że poziom promieniowania nie przekracza naturalnego tła spotykanego w górach granitowych.

Jak zwiedzać — praktyczne wskazówki

• Zwiedzanie wyłącznie z przewodnikiem, ok. 60 minut, w języku polskim.
• Pod ziemią jest ok. 8°C i ok. 98% wilgotności — zabierz kurtkę lub polar i pełne buty, także latem.
• Trasa jest przystosowana dla wszystkich grup wiekowych, a operator deklaruje dostępność dla osób z niepełnosprawnościami (warto zadzwonić wcześniej).
• Przy wejściu są toalety i sklepik z napojami; obok działa restauracja hotelu Jelenia Struga.

Godziny i ceny — stan na październik 2026

• Wejścia z przewodnikiem przez cały rok codziennie, o pełnych godzinach od 10:00 (ostatnie wejścia ok. 16:00–17:00). W wakacje, ferie i długie weekendy grupy ruszają częściej — co 30 lub 20 minut.
• Operator podaje godziny otwarcia 10:00–17:00, a w FAQ — 10:00–16:00 poza sezonem wakacyjnym; zimą 2026/27 przed przyjazdem sprawdź godziny na stronie lub telefonicznie.
• Bilety: normalny 49 zł, ulgowy (6–16 lat) 45 zł, dziecko do 6 lat 1 zł (z innym biletem), rodzinny 2+2 160 zł, 2+3 190 zł.
• Bilety kupisz online (gwarancja wejścia o wybranej godzinie — w sezonie warto) lub w kasie przy parkingu; płatność kartą lub gotówką.
• Kontakt: tel. +48 780 108 854, info@kopalniauranu.pl.

Dojazd i parking

Kopalnia leży w dzielnicy Podgórze, na południowym skraju Kowar, u podnóża Karkonoszy. Duży bezpłatny parking znajduje się przy ul. Podgórze 48; do wejścia (ul. Podgórze 55) trzeba podejść ok. 450 m, dlatego operator prosi o przyjazd 30 minut przed wejściem. Z Jeleniej Góry to kilkanaście kilometrów, z Karpacza — krótki przejazd samochodem. Uwaga: przy tej samej ulicy, ok. pół kilometra dalej, działa inna atrakcja — Kopalnia Podgórze, z osobnym operatorem i biletami.

W okolicy

• Kopalnia Uranu Podgórze — dłuższa trasa, przy lampach górniczych, z wystawą szkła uranowego.
• Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach.
• Karpacz: Świątynia Wang i kolej na Kopę.