Stodoły w Mstowie

Na wzgórzu za Mstowem stoją białe, kamienne ściany bez dachów, a między nimi kilka stodół wciąż pod dachem – z daleka wygląda to jak opuszczone miasteczko. To dawna dzielnica stodół na Górze Ściegnie: zespół około trzydziestu murowanych stodół z przełomu XIX i XX wieku, wzniesionych z jurajskiego wapienia. Nietypowy zabytek budownictwa wiejskiego, a przy okazji jeden z najlepszych punktów widokowych na Mstów i dolinę Warty.

Dlaczego stodoły stanęły na wzgórzu

Mstów przez prawie sześćset lat był miastem – prawa miejskie uzyskał w latach 1278–1279 za zgodą księcia Bolesława Wstydliwego, a odebrały je władze carskie w 1870 roku, w ramach represji po powstaniu styczniowym. Działki w ciasnym centrum były małe, a drewniana zabudowa łatwo płonęła. Gospodarze postanowili więc postawić stodoły razem, poza miasteczkiem, na zboczach wzgórza Ściegna (281 m n.p.m.). Gdyby wybuchł pożar, nie strawiłby jednocześnie domów i zebranych plonów. Stodoły budowano z miejscowego kamienia wapiennego i drewna, a dachy kryto słomianą strzechą.

Co zobaczysz

Większość budynków to dziś ruiny: długie, bielejące ściany z łamanego wapienia, szczyty z ceglanymi narożnikami i wąskie szczeliny wentylacyjne. Część stodół wciąż ma dachy i drewniane ściany szczytowe lub wrota. Zespół stoi na otwartym, trawiastym stoku na północnych zboczach wzgórza, więc ruiny dobrze widać na tle nieba. Ze szczytu rozciąga się panorama Mstowa z zabudowaniami dawnego klasztoru kanoników regularnych w Wancerzowie. Badaczka Aleksandra Krupa-Ławrynowicz opisała dzieje stodół, łącząc badania archeologiczne, etnologiczne i historyczne, co ożywiło zainteresowanie mieszkańców zapomnianym zabytkiem.

W okolicy

• Skała Miłości nad Wartą – 15-metrowy ostaniec, najdalej na północ wysunięta skała Jury, z drogami wspinaczkowymi.
• Góra Stróżnica z jedynym zachowanym w gminie wapiennikiem i jaskinią Za Kaflarnią.
• Jar Małuski – wąwóz z murawami kserotermicznymi, otoczony m.in. przez Górę Ściegnę.
• Spływ Wartą od Bramy Mirowskiej do Mstowa – z rzeki widać Górę Ściegnę i klasztor.

Tripto podpowiada

Na spacer wśród stodół zarezerwuj 30–60 minut; najlepsze światło jest pod wieczór, gdy wapienne ściany robią się złote. Teren jest otwarty, ale ruiny nie są zabezpieczone – nie wchodź na mury i uważaj na luźne kamienie. Po deszczu trawiaste zbocze bywa śliskie. Po spacerze zajrzyj nad Wartę pod Skałę Miłości, kilka minut drogi od centrum Mstowa.