Śnieżne Kotły w Karkonoszach

Dwie skalne niecki wycięte przez lodowiec pod granią Karkonoszy, z urwiskami, żlebami i śniegiem leżącym długo w wiosnę — Śnieżne Kotły to najbardziej alpejski krajobraz polskich Sudetów. Nad ich krawędzią stoi charakterystyczny budynek stacji przekaźnikowej, w którym w 1837 roku urządzono pierwsze prawdziwe schronisko w Karkonoszach. Od 1933 roku kotły są rezerwatem, a dziś obejmuje je ochrona ścisła Karkonoskiego Parku Narodowego.

Dwa kotły, jedna lodowcowa historia

Kotły leżą na Śląskim Grzbiecie, między Wielkim Szyszakiem (1509 m) a Łabskim Szczytem (1471 m), w całości w gminie Piechowice. Rozdziela je skalista grzęda. Mały Śnieżny Kocioł na zachodzie ma około 300 m głębokości i ściany do 100 m, a jego dno leży na wysokości około 1175 m. Wielki Śnieżny Kocioł na wschodzie ma około 250 m głębokości, a jego ściany, pocięte siedmioma żlebami, sięgają 150 m. Wyżłobił je plejstoceński lodowiec, prawdopodobnie w czasie ostatniego zlodowacenia; jego jęzor sięgał około 2 km. Zostawił po sobie pięć wałów morenowych do 15 m wysokości i trzy okresowo wysychające Śnieżne Stawki.

Bazalt i rośliny z epoki lodowcowej

Otoczenie kotłów zbudowane jest z granitu karkonoskiego, ale w Małym Kotle odsłania się żyła bazaltu sprzed około 26 mln lat, szeroka na 30–60 m. To dzięki niej Żleb Bazaltowy ma największą różnorodność roślin w całych Karkonoszach. Rośnie tu skalnica śnieżna, mająca jedyne stanowisko w Europie Środkowej, oraz bazaltowa odmiana skalnicy darniowej, niewystępująca nigdzie indziej na świecie. Na głazach morenowych żyją porosty liczące ponad 600 lat — najstarsze organizmy Karkonoszy.

Schronisko, które stało się przekaźnikiem

W 1837 roku hrabia Schaffgotsch postawił nad kotłami schronisko Schneegrubenbaude — pierwsze w Karkonoszach z prawdziwego zdarzenia (na Śnieżce turystów przyjmowała wtedy dawna kaplica). Po kolejnych rozbudowach działało do maja 1961 roku, gdy zamieniono je w radiowo-telewizyjną stację przekaźnikową. Obok wznosi się grupa skalna Czarcia Ambona.

Co zobaczyć

• Widok z krawędzi na Karkonosze, Góry Izerskie, Kaczawskie, Rudawy Janowickie i Kotlinę Jeleniogórską, a przy dobrej widoczności nawet na Ślężę.
• Ściany Wielkiego Kotła z siedmioma żlebami i piargami.
• Śnieżne Stawki i moreny na dnie kotłów, widoczne z zielonego szlaku.
• Czarcią Ambonę przy budynku przekaźnika.

Tripto podpowiada

Górną krawędzią kotłów biegnie czerwony Główny Szlak Sudecki (Szklarska Poręba–Karpacz), a dnem — zielona Ścieżka nad Reglami, zimą często zamykana z powodu zagrożenia lawinowego. Najkrótsze podejście prowadzi ze Szklarskiej Poręby przez schronisko pod Łabskim Szczytem. Pomiary z lat 1881–1930 dały średnią roczną temperaturę tylko +0,5°C i 1480 mm opadów, więc nawet latem zabierz kurtkę i warstwę ocieplającą. Szlak na krawędzi biegnie tuż nad urwiskiem — przy mgle i silnym wietrze zachowaj szczególną ostrożność. Na całą wycieczkę zaplanuj cały dzień. Wstęp do Karkonoskiego Parku Narodowego jest płatny; poza szlakami obowiązuje zakaz wejścia.