Skansen Słowian i Wikingów w Wolinie

Co roku na początku sierpnia na małą wyspę na Dziwnie przyjeżdżają setki rekonstruktorów z całej Europy, by przez kilka dni żyć jak mieszkańcy wczesnośredniowiecznego Wolina. Przez resztę sezonu Centrum Słowian i Wikingów Wolin–Jomsborg–Vineta to skansen archeologiczny z kilkudziesięcioma chatami, wałem z palisadą i nabrzeżem portowym, odtworzonymi na podstawie wykopalisk. Nazwa nawiązuje do Jomsborga, legendarnej warowni wikingów z sag, i do Vinety, zatopionego miasta z bałtyckich podań, które od wieków łączy się z Wolinem.

Historia: od wykopalisk do festiwalu

Pomysł zrodził się po badaniach archeologicznych z 1992 roku, gdy powstały pierwsze warsztaty dawnych rzemiosł. Rok później odbył się pierwszy festiwal wikingów, a w 2001 roku założono stowarzyszenie, które prowadzi skansen. Osadę budowano etapami, a oficjalnie otwarto ją 7 kwietnia 2008 roku; wtedy prezentowano 13 obiektów. Domy odtworzono w naturalnej wielkości według planów chat zrębowych, słupowych i z płazów z IX–X wieku, a nabrzeże i port zrekonstruowano według projektu szczecińskiego archeologa Władysława Filipowiaka. Skansen dwukrotnie płonął: w 2011 roku spłonęła jedna chata, w 2014 roku dwie kolejne.

Co zobaczyć

• Chaty mieszkalne i warsztaty: kowala, garncarza, odlewnika brązu, tkaczki i innych rzemieślników.
• Wał obronny z palisadą i bramami, otaczający osadę od strony lądu.
• Nabrzeże portowe z repliką wczesnośredniowiecznej łodzi.
• Kamień runiczny poświęcony Świętosławie, jedną z rekonstrukcji na terenie osady.
• Widok na Wolin z kolegiatą św. Mikołaja po drugiej stronie rzeki.

Ciekawostki

Osada liczy dziś 27 chat i 4 bramy, a w festiwalu bierze udział ok. 1500 uczestników z 24 krajów. W sezonie w chatach pracują ludzie w historycznych strojach, którzy pokazują dawne techniki: od filcowania i tkania po kucie metalu i pieczenie chleba. Skansen był też planem filmowym dla Telewizji Polskiej i History Channel. Festiwal Słowian i Wikingów w 2026 roku odbył się w dniach 30 lipca – 2 sierpnia pod hasłem „Wierzenia Słowian”.

Tripto podpowiada

Skansen leży na wyspie ok. 700 m od centrum Wolina, pod adresem Recław 37: dojeżdża się przez most do Recławia, a potem małym mostkiem na wyspę. Według strony operatora (stan na październik 2026) jest otwarty od kwietnia do czerwca i we wrześniu–październiku w godz. 10:00–16:00, a w lipcu i sierpniu 10:00–18:00; ostatnie bilety sprzedaje się 30 minut przed zamknięciem. Bilet normalny kosztuje 30 zł, ulgowy 25 zł, w czasie festiwalu i Zjazdu Słowian i Wikingów 35/25 zł, a przewodnik na ok. godzinne zwiedzanie 80 zł. Na samą osadę zarezerwuj 1,5–2 godziny. Teren obejmuje strome wały, drewniane schody i niskie wejścia do chat, a po deszczu ścieżki bywają śliskie. Zdjęcia zrobione w skansenie wolno wykorzystywać tylko do użytku prywatnego.