Grodzisko Lubin — Tarasy Widokowe

W Lubinie na wyspie Wolin, około 7 km od Międzyzdrojów, na najwyższym klifie nad Zalewem Szczecińskim leży wczesnośredniowieczne grodzisko. Z drewnianych tarasów, ustawionych ponad 50 m n.p.m., widać archipelag 44 wysp wstecznej delty Świny, jezioro Wicko Wielkie i statki na torze wodnym Szczecin–Świnoujście. Pod stopami kryją się relikty grodu i fundamenty jednego z najstarszych kościołów na Pomorzu.

Historia: gród, Otton z Bambergu i Duńczycy

Gród funkcjonował tu między X a XII wiekiem, a Lubin należy do najwcześniej wzmiankowanych osad pomorskich. Herbord, autor żywota św. Ottona z Bambergu, opisuje go jako castellum lubinum i podaje, że misjonarz Pomorza wzniósł tu ołtarz kościoła – stało się to w 1124 roku. Dokumenty z lat 1186 i 1243 wymieniają kościół pod wezwaniem św. Mikołaja, patrona żeglarzy i rybaków. W XII wieku gród był najpewniej siedzibą książęcego urzędnika zarządzającego okolicą.

Kres grodu przyniosła wyprawa duńskiego króla Waldemara I: według kronikarza Saxo Gramatyka Lubin zdobyto prawdopodobnie w 1173 roku. Kościół działał jednak jeszcze długo jako parafialny – wzmiankowano go w latach 1321–1322 – i rozebrano go dopiero w czasach nowożytnych, gdy wzniesiono świątynię w miejscu, w którym stoi do dziś.

Co zobaczyć

Badania archeologiczne ruszyły w 2008 roku pod kierunkiem prof. Mariana Rębkowskiego i dr. Andrzeja Janowskiego. Już z dwóch niewielkich wykopów wydobyto blisko 2900 fragmentów ceramiki, około 3800 fragmentów kości i 89 cenniejszych przedmiotów, m.in. grzebienie rogowe – jeden zdobiony skandynawską plecionką – i paciorki bursztynowe. Odsłonięto fundamenty kościoła, przykościelny cmentarz i relikty średniowiecznej wieży mieszkalnej. Tablice na terenie opowiadają historię grodu i pokazują fragmenty wczesnośredniowiecznych naczyń.

Ciekawostki

Na grodzisku znaleziono przed wiekami skarb ponad stu srebrnych monet, wśród których były arabskie dirhamy – najmłodszy wybito w Samarkandzie około 950 roku. Podczas wykopalisk w latach 2008–2011 natrafiono na kolejne monety, w tym dirham z państwa Samanidów. Na pamiątkę na miejscu można samodzielnie wybić kopię takiej monety.

Tripto podpowiada

Grodzisko jest udostępniane od kwietnia do października; w sezonie 2026 otwarto je 28 marca – w kwietniu w godz. 11:00–17:00, od maja do września dłużej (10:00–18:00, w lipcu i sierpniu do 20:00), w październiku 10:00–17:00. Od grudnia do marca jest zamknięte, a jesienią i zimą wejście bywa możliwe po wcześniejszym telefonicznym umówieniu. W lipcowe i sierpniowe piątki i soboty w godz. 19:00–22:00 wstęp dla turystów indywidualnych jest bezpłatny – to dobra pora na zachód słońca nad zalewem. Teren ma utwardzone ścieżki i podjazd na taras, jest dostępny dla wózków i rowerów, można przyjść z psem. Bezpłatny parking leży tuż obok, a na miejscu działają toalety i kawiarnia. Wjazd: z ronda koło Międzyzdrojów na Lubin, przez Wicko i Wapnicę, do kościoła przy ul. Głównej – naprzeciw niego zaczyna się droga do grodziska. Zabierz lornetkę, bo nad grodziskiem krąży bielik, symbol Wolińskiego Parku Narodowego.