Schronisko Samotnia i Mały Staw

Schronisko Samotnia nad Małym Stawem to jedno z najbardziej malowniczych miejsc w polskich Karkonoszach: schronisko PTTK stoi na brzegu polodowcowego jeziora, pod stromymi ścianami Kotła Małego Stawu. Z Karpacza dojdziesz tu w około godzinę od Świątyni Wang, a historia schronienia nad stawem sięga XVII wieku. To idealny cel krótkiej, ale prawdziwie górskiej wycieczki — z kwaśnicą lub szarlotką na tarasie i widokiem, który trudno zapomnieć.

Mały Staw i Kocioł Małego Stawu

Mały Staw (niem. Kleiner Teich) to jezioro polodowcowe na wysokości ok. 1183 m n.p.m., wypełniające dno kotła wyrzeźbionego przez lodowiec. Ma ok. 2,9 ha powierzchni i do 7,3 m głębokości; przepływa przez nie potok Łomnica. Kocioł zamykają zbocza Równi pod Śnieżką i Smogorni (1489 m). Woda nawet latem jest zimna (do ok. 14°C), a przez dużą część roku staw skuwa lód. Żyją tu m.in. traszki górskie i pstrągi, a także wirek — drobny relikt epoki lodowcowej. Cały obszar leży w Karkonoskim Parku Narodowym: kąpiel w stawie jest zabroniona, a z wyznaczonych ścieżek nie wolno schodzić.

Historia Samotni

Pierwsze wzmianki o budzie nad stawem pochodzą z 1670 roku — stał tu domek strażnika, który pilnował hodowli pstrągów. 7 września 1670 roku odwiedził go poeta Christian Gryphius. Przez kilka pokoleń staw strzegła rodzina Schoderów, pracująca dla hrabiów Schaffgotschów. Gdy w 1866 roku Karkonosze zyskały połączenia kolejowe z Wrocławiem i Berlinem, ruch turystyczny wzrósł i budę rozbudowywano. W okresie niemieckim obiekt nosił nazwę Kleine Teichbaude; w 1891 roku sprzedano go za 4000 talarów, a od 1927 roku prowadziło go małżeństwo Haase.

Po 1945 roku schronisko przejęli Polacy. Od 13 czerwca 1966 roku kierowali nim Waldemar i Sylwia Siemaszkowie — to oni unowocześnili obiekt (m.in. biologiczna oczyszczalnia ścieków) i stworzyli legendę Samotni. Waldemar Siemaszko zginął w wypadku w 1994 roku, a schronisko nosi dziś jego imię. Od 1967 roku organizowano tu także zawody narciarskie „Puchar Samotni”.

Jak dojść do Samotni

• Z Karpacza od Świątyni Wang: niebieskim szlakiem, ok. 1 godziny podejścia przez Polanę.
• Od Strzechy Akademickiej: ok. 10 minut zejścia — wygodne przy wycieczce na Śnieżkę.
• Samochodem dojechać nie można; pozostaje marsz po szlakach parku narodowego.

Na wejście do Karkonoskiego Parku Narodowego potrzebny jest bilet: jednodniowy normalny 11 zł, ulgowy 5,50 zł (stan na październik 2026). Kupisz go online lub w punktach kasowych, m.in. przy Świątyni Wang. Dzieci do 7 lat i mieszkańcy gmin przyległych do parku wchodzą bezpłatnie. Z psem na smyczy można wędrować na większości szlaków; listę odcinków z zakazem publikuje KPN.

Zimą i wiosną — ważne ograniczenia

Kocioł Małego Stawu to teren lawiniasty. Odcinek niebieskiego szlaku Domek Myśliwski – Samotnia jest zamykany zimą z powodu zagrożenia lawinowego oraz od 15 marca do 31 maja ze względu na ochronę przyrody; wtedy obchodzi się go drogą transportową. Przed wyjściem sprawdź komunikat turystyczny KPN i komunikaty lawinowe GOPR, a zimą zabierz raczki lub stuptuty. Telefon alarmowy GOPR: 985.

Noclegi i bufet

Samotnię prowadzi PTTK. Schronisko oferuje noclegi dla turystów pieszych i narciarzy oraz bufet z tradycyjną kuchnią — na stronie wymieniane są m.in. kwaśnica, bigos i szarlotka. Rezerwacje: tel./WhatsApp +48 455 501 958 (codziennie 8:00–19:00), e-mail rezerwacje@schroniskosamotnia.com. Godzin bufetu ani cen noclegów nie potwierdziliśmy — sprawdź je bezpośrednio przed przyjazdem.

W okolicy

Z Samotni krótko jest do Strzechy Akademickiej, a dalej szlakami na Równię pod Śnieżką i samą Śnieżkę. W dole czekają Świątynia Wang i kolej krzesełkowa na Kopę, która pozwala skrócić powrót lub podejście.