Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Limanowej

Kamienna bazylika z 60-metrową wieżą dominuje nad centrum Limanowej i jest głównym sanktuarium maryjnym Beskidu Wyspowego. W ołtarzu stoi XIV-wieczna pieta z lipowego drewna, którą w 1966 roku koronował kardynał Karol Wojtyła, a sam kościół zbudowano w latach 1910–1918 jako wotum na stulecie Konstytucji 3 Maja. To jeden z najciekawszych przykładów polskiego stylu narodowego w małopolskiej architekturze sakralnej.

Historia: trzy kościoły w jednym miejscu

Parafię założył około 1513 roku Achacy Jordan, który postawił tu pierwszy drewniany kościół. Spłonął w wielkim pożarze miasta w 1769 roku – z ognia ocalono tylko cudowną figurę i późnogotycką chrzcielnicę z 1527 roku. Drugi drewniany kościół przetrwał do 1909 roku, gdy rozebrano go, by zrobić miejsce dla większej świątyni dla rosnącej liczby pielgrzymów. Z inicjatywy proboszcza ks. Kazimierza Łazarskiego rozpisano otwarty konkurs, który wygrał warszawski architekt Zdzisław Mączeński. Biskup Leon Wałęga konsekrował kościół 2 października 1921 roku, a 3 maja 1991 roku Jan Paweł II nadał mu tytuł bazyliki mniejszej. Od 2018 roku jest także kolegiatą.

Co zobaczyć

• Fasada – monumentalna rzeźba Ukrzyżowania, pod nią polski orzeł w koronie i daty 1791–1891. Ściany wyłożono kamieniem, a bryła czerpie z motywów dawnych drewnianych kościołów Beskidu Wyspowego; inspiracją były też kościoły Węgier i Finlandii, w tym katedra w Tampere.
• Pieta Limanowska – figura Matki Bożej Bolesnej z jednego pnia lipowego, wysoka na około 90 cm (z koroną około 1 m). Prof. Józef Dutkiewicz łączył ją ze śląską szkołą rzeźbiarską z lat 1300–1375.
• Polichromie i witraże – malowidła Adama Miksza, w tym kompozycja „Od powietrza, głodu, ognia i wojny”, okrągłe witraże projektu Józefa Mehoffera oraz prace Wincentego Gawrona.
• Plac kościelny – krużganki z figurkami Matki Bożej z różnych stron świata, grota z Lourdes, pomnik Jana Pawła II autorstwa Czesława Dźwigaja i carillon z 19 dzwonów.

Ciekawostki

Według parafialnego przekazu figura miała trafić w okolice Limanowej z Węgier w czasach reformacji i około 1545 roku zawisnąć na przydrożnej lipie w Mordarce. Gdy w XVIII wieku proboszcz chciał ją przenieść do Limanowej, właściciel dworu w Mordarce nocą wykradł figurę z kościoła – ostatecznie przeniesiono ją dopiero w 1753 roku. Po kradzieży korony w 1981 roku Jan Paweł II ponownie koronował pietę w Krakowie 22 czerwca 1983 roku. Bazylika ma też nowe, 55-głosowe organy słoweńskiej firmy Škrabl – według parafii największy instrument w diecezji tarnowskiej.

Tripto podpowiada

Bazylika stoi w samym centrum, przy ul. Jana Pawła II 1, kilka kroków od rynku. Najwięcej pielgrzymów przyjeżdża na Wielki Odpust Maryjny 15–22 września, zakończony procesją do Kaplicy Łask w Mordarce. Na spokojne obejrzenie wnętrza i placu przeznacz 45–60 minut i wybierz porę między mszami.