Rogaliński Park Krajobrazowy

Rogaliński Park Krajobrazowy to chroniony fragment doliny Warty między Rogalinkiem a Śremem, około 20 km na południe od Poznania. Słynie z jednego z największych w Europie skupisk wielowiekowych dębów szypułkowych, rosnących samotnie na nadwarciańskich łąkach, oraz z kilkudziesięciu starorzeczy, nad którymi wiosną i jesienią unoszą się mgły. To świetne miejsce na spacer, rower lub kajak blisko miasta, a przy okazji na wizytę w pałacu Raczyńskich w Rogalinie.

Dęby rogalińskie i dolina Warty

Park utworzono 26 czerwca 1997 roku rozporządzeniem Wojewody Poznańskiego. Obejmuje 12 682,7 ha w gminach Mosina, Kórnik, Brodnica i Śrem. Chroni krajobraz łęgów nadwarciańskich, łąk i lasów oraz ponad 1400 sędziwych dębów. Inwentaryzacja z lat 2007–2008 naliczyła ponad 960 dębów o obwodzie pnia powyżej 3 m. Najsłynniejsze to Lech, Czech i Rus w parku pałacowym w Rogalinie; Rus ma ok. 926 cm obwodu, a Czech jest już martwy. Mniej znany dąb Edward rośnie samotnie przy zejściu ze skarpy na terasę zalewową. Stare drzewa są ostoją rzadkiego chrząszcza kozioroga dębosza.

W parku jest 35 stałych starorzeczy; największe, Święconka, ma ponad 8 ha, a najgłębsze, Tuchoń, 7 m. Zaobserwowano tu 206 gatunków ptaków, m.in. żurawie, bociany czarne, orliki krzykliwe, kanie i bieliki. W latach 80. reintrodukowano bobry. Na terenie parku leżą rezerwaty Krajkowo (1958) i Goździk Siny w Grzybnie (1964), a całość chronią też obszary Natura 2000.

Trochę historii

Ślady osadnictwa nad brodem przez Wartę sięgają IX wieku p.n.e. Po wojnach i epidemiach XVI–XVII wieku sprowadzono tu olędrów; po nich zostały zaniedbane cmentarze ewangelickie, m.in. w Żabnie, Czmońcu i Radzewicach. W XIX wieku Prusacy wyprostowali koryto Warty między Śremem a Poznaniem. O ochronę dębów apelował już w 1904 roku botanik Fritz Pfuhl, a drzewa wokół Rogalina objęto ochroną w 1948 roku.

Szlaki i ścieżki dydaktyczne

Wyznaczono 4 szlaki piesze, 11 rowerowych (m.in. Nadwarciański i Konwaliowy) oraz 4 ścieżki dydaktyczne:

• Bobrowy Szlak w Czmońcu – warianty 4,15 km (ok. 2,5 godz.), 2,52 km (ok. 1,5 godz.) i 2,07 km (ok. 1 godz., dobry dla dzieci), przez łąki, starorzecza i las.
• Stare drzewa w Majątku Rogalin – 6,1 km od parkingu przy pałacu do dębów w dolinie Warty.
• Borówkowy Szlak – 8 km z Pecnej przez rezerwat Goździk Siny.
• Rogalinek–Rogalin – 8 km, nieoznakowana w terenie.

Przez park biegnie Wielkopolska Droga św. Jakuba, a Wartą prowadzi szlak kajakowy z przystaniami w Rogalinku, Radzewicach i Jaszkowie. Wiosenne rozlewiska najlepiej oglądać z punktów w Świątnikach, Trzykolnych Młynach i z mostu w Rogalinku.

Informacje praktyczne (stan na październik 2026)

Park krajobrazowy to otwarty teren bez bramek i biletów – wstęp wolny przez cały rok. Biletowany jest natomiast ogród i park przy pałacu w Rogalinie: normalny 5 zł, ulgowy 2 zł, uczniowie i studenci (7–26 lat) 1 zł; z biletem na wystawę w pałacu wejście jest bezpłatne. Od 1 marca 2024 roku do parku wchodzi się tylko przez dziedziniec pałacowy. Po roztopach i deszczach ścieżki w dolinie bywają grząskie, a łąki zalane – zabierz wysokie buty. Trzymaj się szlaków i nie płosz ptaków w okresie lęgowym.

Dojazd

Samochodem z Poznania dojedziesz do Rogalina w ok. pół godziny. Pociągiem dobrze dojechać do Mosiny lub Pecnej, skąd zaczyna się niebieski szlak przez rezerwat Goździk Siny. Parking jest przy pałacu w Rogalinie (start ścieżki o starych drzewach) oraz leśny parking w Czmońcu przy Bobrowym Szlaku.

W okolicy

Poza pałacem Raczyńskich z mauzoleum wzorowanym na rzymskiej świątyni w Nîmes warto zobaczyć drewniane kościoły w Rogalinku i Żabnie (1789), późnogotycki kościół św. Barbary w Jaszkowie oraz Centrum Hipiki w Jaszkowie. Kilkanaście kilometrów na wschód leży zamek w Kórniku.