Rogalińskie dęby

Dęby rogalińskie to największe w Europie skupisko pomnikowych dębów szypułkowych, rosnące w Rogalinie nad Wartą, około 20 km na południe od Poznania. Najsłynniejsze z nich – Lech, Czech i Rus – stoją w parku przy pałacu Raczyńskich i od pokoleń przyciągają rodziny, wycieczki szkolne i malarzy. Jeden spacer łączy tu przyrodę, legendę o początkach Słowian i jedną z najciekawszych rezydencji magnackich Wielkopolski, więc warto zaplanować na Rogalin pół dnia.

Lech, Czech i Rus – skąd te imiona

Imiona dębów nawiązują do legendy o trzech braciach, od których miały wywodzić się Polska, Czechy i Ruś. Opowieść zapisała Kronika wielkopolska w drugiej połowie XIII wieku, a później powtarzał ją m.in. Jan Długosz. W Rogalinie krąży jej lokalna wersja: to właśnie tutaj bracia mieli spotkać się podczas polowania. Trzy okazałe drzewa w parku dostały więc imiona bohaterów podania i dziś są najczęściej fotografowanymi dębami w Polsce.

Lech, Czech, Rus i dąb Edwarda – ile mają lat

Wiek starych dębów zawsze podaje się w przybliżeniu, ale najnowsze badania dendrochronologiczne Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku wskazują, że Rus ma ponad 800 lat i jest najstarszym znanym dębem w Polsce. Wcześniej szacowano go na około 520 lat. Według muzeum obwód pnia (mierzony na wysokości 1,3 m) wynosi:

• Rus – 9,15 m, najgrubszy w rogalińskiej dąbrowie (nowsze pomiary podają nawet ok. 9,26 m),
• Czech – 7,35 m, martwy od 1992 roku, ale wciąż stoi,
• Lech – 6,33 m, częściowo złamany, lecz nadal żywy,
• Dąb Edwarda – 6,18 m, rosnący samotnie przy zejściu ze skarpy.

Ciekawostka: Rusa udało się sklonować, a młode drzewko o tym samym genotypie posadzono przy pałacu. Skala całej dąbrowy robi wrażenie – w 1992 roku naliczono wokół pałacu 1435 dębów o obwodzie powyżej 2 m, a w całej okolicy rośnie ich około 2000. Dla ich ochrony w 1997 roku utworzono Rogaliński Park Krajobrazowy. Na starych pniach żyją rzadkie chrząszcze: kozioróg dębosz, pachnica dębowa i jelonek rogacz.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Do parku z dębami wchodzi się przez dziedziniec pałacowy, a spacer po ogrodzie i parku zajmuje około godziny. Jeśli dołożysz zwiedzanie pałacu, galerii obrazów i powozowni, licz na około 3 godziny. Drzewa otaczają drewniane ogrodzenia – nie przechodź przez nie i nie depcz korzeni, bo stare dęby bardzo źle znoszą zagęszczanie gleby. Najpiękniej jest jesienią, gdy liście żółkną, oraz wczesną wiosną, kiedy bez liści widać pełny kształt koron. Z dziećmi to łatwa i krótka wycieczka – wielkie pnie i legenda o trzech braciach zwykle robią na nich wrażenie.

Bilety i godziny otwarcia parku 2026

Od marca 2024 roku wejście do ogrodu i parku pałacowego wymaga biletu:

• normalny 5 zł, ulgowy 2 zł,
• uczniowie i studenci w wieku 7–26 lat 1 zł,
• bilet na dowolną ekspozycję muzeum obejmuje wstęp do parku,
• mieszkańcy gminy Mosina z Kartą Mieszkańca wchodzą bezpłatnie.

Bilety do parku kupisz w kasie muzeum albo w biletomacie obok. Park jest czynny codziennie, w godzinach zależnych od pory roku:

• maj–sierpień: 9:00–20:00,
• marzec, kwiecień, wrzesień: 9:00–18:00,
• październik: 9:00–18:00, a po zmianie czasu 9:00–17:30,
• listopad–luty: 9:00–16:30.

Pałac i galerie są czynne od wtorku do niedzieli w godz. 9:00–16:00, w poniedziałki nieczynne; kasa działa od 8:30 do 15:30 (w wakacyjne weekendy 9:30–16:30). Pula biletów do pałacu jest ograniczona, więc w sezonie lepiej kupić je online. Bezpłatny parking jest wzdłuż drogi 431 i za sklepem przy ul. Poznańskiej, płatny – przy alei kasztanowców. Telefon: +48 61 813 88 00.

Dojazd

Rogalin leży w gminie Mosina przy drodze wojewódzkiej nr 431, około 20 km od centrum Poznania. Samochodem dojedziesz najwygodniej; spacer zaczynasz od pałacu przy ul. Arciszewskiego 2. Rogaliński Park Krajobrazowy przylega do Wielkopolskiego Parku Narodowego, więc wycieczkę łatwo połączyć z pieszą lub rowerową trasą w dolinie Warty, gdzie nad starorzeczami stoją kolejne wiekowe, także martwe dęby.

W okolicy

• Pałac Raczyńskich z XVIII wieku z galerią malarstwa, powozownią i Gabinetem londyńskim – ostatni właściciel, Edward Raczyński, prezydent RP na uchodźstwie, przekazał majątek muzeum.
• Kościół-mauzoleum Raczyńskich z lat 1817–1820, wzorowany na rzymskiej świątyni w Nîmes.
• Łęgi i starorzecza Warty w Rogalińskim Parku Krajobrazowym.