Zespół pałacowo-parkowy w Radziejowicach

W Radziejowicach goszczono królów Zygmunta III Wazę i Władysława IV, a w XIX wieku Henryka Sienkiewicza i Józefa Chełmońskiego. Klasycystyczny pałac Krasińskich, neogotycki Zameczek i 26-hektarowy park nad stawami tworzą jeden z najładniejszych zespołów rezydencjonalnych Mazowsza. Od 1965 roku działa tu Dom Pracy Twórczej, państwowa instytucja kultury, która organizuje ponad sześćdziesiąt koncertów, spektakli i wystaw rocznie.

Historia: Radziejowscy, Krasińscy i artyści

Pierwszą siedzibą rodu Radziejowskich była XV-wieczna wieża mieszkalna, rozbudowana w 1512 roku przez wojewodę płockiego Mikołaja Radziejowskiego. Na początku XVII wieku wojewoda Stanisław Radziejowski wzniósł obok wczesnobarokowy pałac z arkadową galerią. Bywał w nim Zygmunt III Waza, a od 22 do 25 listopada 1632 roku przebywał tu Władysław IV z małżonką i dworem. Później gościł tu także Jan III Sobieski.

Obecny pałac otrzymał klasycystyczną formę na przełomie XVIII i XIX wieku, gdy majątek należał do Krasińskich. Projekt przygotował Jakub Kubicki, architekt króla Stanisława Augusta; wtedy powstał też ganek kolumnowy z tarasem. Z ruin dawnej wieży Kubicki odbudował w 1802 roku neogotycki Zameczek. Po II wojnie światowej pałac przejęło państwo, a po remoncie z lat 1956–1964 zamieszkali w nim twórcy: bywali tu m.in. Jarosław Iwaszkiewicz i Jerzy Waldorff.

Co zobaczyć

• Pałac z kolumnowym gankiem i wnętrzami, w których prezentowana jest galeria obrazów Józefa Chełmońskiego.
• Zameczek z fragmentami renesansowej kamieniarki i herbami dawnych właścicieli wmurowanymi w elewację.
• Park krajobrazowy założony od 1817 roku według projektu pułkownika Aleksandra d'Alphonce de Saint Omer, z Wielkim i Małym Stawem.
• Pomniki przyrody: aleję lipową, aleję jesionową i miłorząb dwuklapowy.
• Galerię rzeźb parkowych oraz Dwór Modrzewiowy z początku XIX wieku, dawną siedzibę administratora.

Ciekawostki

Pałac i park grały w wielu filmach, m.in. w „Panu Tadeuszu” Ryszarda Ordyńskiego z 1928 roku. W Radziejowicach bywali Juliusz Kossak, Lucjan Rydel i Stanisław Masłowski, który malował okoliczne stawy i pastwiska. Co roku odbywa się tu Letni Festiwal im. Jerzego Waldorffa.

Tripto podpowiada

Galeria Chełmońskiego wraz z wnętrzami pałacowymi jest otwarta dla zwiedzających indywidualnych w soboty, niedziele i święta w godzinach 10:00–17:00, z wejściem o pełnych godzinach; grupy oprowadzane są od wtorku do piątku po wcześniejszym uzgodnieniu. Bilet normalny kosztuje 20 zł, ulgowy 15 zł. Park jest czynny od świtu do zmierzchu. Sesje zdjęciowe na terenie kompleksu wymagają zgody recepcji i są płatne. Zaplanuj 1–2 godziny i sprawdź kalendarz koncertów: wieczór z muzyką w pałacowej sali to najlepszy sposób, by poznać to miejsce.