Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu

Muzeum Powstania Wielkopolskiego w Poznaniu mieści się w klasycystycznym Odwachu na płycie Starego Rynku, tuż obok ratusza. To oddział Wielkopolskiego Muzeum Niepodległości, w całości poświęcony powstaniu wielkopolskiemu 1918–1919 – jednemu z nielicznych zwycięskich zrywów niepodległościowych w dziejach Polski. Niewielka, ale treściwa ekspozycja pozwala w godzinę zrozumieć, dlaczego Poznań i Wielkopolska wróciły do Polski, a we wtorki wstęp jest bezpłatny.

Odwach – budynek z historią

Odwach (dawna siedziba straży miejskiej) wzniesiono w latach 1783–1787 według projektu warszawskiego architekta Jana Chrystiana Kamsetzera, z fundacji generała Wielkopolski Kazimierza Raczyńskiego. Zastąpił wcześniejszy, drewniany budynek. Fasadę zdobi portyk z czterema kolumnami toskańskimi, a na attyce stoją kartusze z herbami: pośrodku Rzeczypospolitej czasów Stanisława Augusta, po bokach Nałęcz Raczyńskich i herb Poznania.

Budynek służył straży miejskiej, później policji, a w międzywojniu mieścił areszt garnizonowy. W 1945 r. został poważnie uszkodzony w walkach o Poznań i odbudowany w latach 1949–1951. Po wojnie działała tu m.in. szkoła baletowa i muzeum ruchu robotniczego, a dziś – muzeum powstania. Pod koniec 1918 r. w Odwachu stacjonowała polska Straż Ludowa.

Wystawa „Powstanie Wielkopolskie 1918–1919. Droga do Niepodległości”

Wystawa stała pokazuje genezę, przebieg i skutki powstania, które wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu, po przyjeździe Ignacego Paderewskiego. Zobaczysz m.in. broń i umundurowanie powstańców, mapy, zdjęcia i dioramy – na przykład odtworzony okop z karabinem maszynowym. To dobre miejsce, by zrozumieć, że Wielkopolska wywalczyła przyłączenie do odrodzonej Polski zbrojnie, a nie tylko przy stole traktatowym. Rocznica wybuchu, 27 grudnia, jest dziś świętem państwowym – Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.

Przed budynkiem pojawiają się okazjonalnie patrole Armii Wielkopolskiej i warty honorowe ułanów w historycznych mundurach – warto mieć aparat pod ręką.

Godziny otwarcia i bilety (stan na październik 2026)

• Marzec–październik: wt–sob 10:00–17:00, nd 10:00–16:00.
• Listopad–luty (zima 2026/27): wt–nd 10:00–16:00.
• Poniedziałki – nieczynne.
• Bilet normalny 15 zł, ulgowy 10 zł; we wtorki wstęp bezpłatny.
• Oprowadzanie: po polsku 70 zł, po angielsku 90 zł; lekcja muzealna 100 zł.

Muzeum jest przygotowane dla osób niewidomych i słabowidzących: tabliczki i opisy w alfabecie Braille'a z kodami QR i NFC, oznaczenia na schodach, pętle indukcyjne FM; można wejść z psem asystującym.

Ile czasu i dla kogo

Na zwiedzanie wystarczy 45–60 minut. Jeśli chcesz zaoszczędzić, zaplanuj wizytę na wtorek – pamiętaj tylko, że darmowe dni bywają bardziej zatłoczone, zwłaszcza przez grupy szkolne. Wystawa mieści się na niewielkiej powierzchni, więc z plecakiem i wózkiem bywa ciasno. Ekspozycja zainteresuje miłośników historii i uczniów (temat z podstawy programowej); dla rodzin z dziećmi muzeum przygotowuje wystawy sensoryczne – aktualną ofertę sprawdzisz na stronie. Warto wiedzieć, że trwa budowa nowej, znacznie większej siedziby muzeum przy Wzgórzu św. Wojciecha – według zapowiedzi ma być gotowa w 2027 r.

Dojazd i w okolicy

Adres: Stary Rynek 3, 61-772 Poznań. Rynek jest strefą pieszą – z dworca Poznań Główny dojdziesz w ok. 25 minut. W bezpośrednim sąsiedztwie: ratusz z koziołkami (pokaz codziennie o 12:00), Rogalowe Muzeum, Muzeum Instrumentów Muzycznych i Muzeum Archeologiczne. Śladami powstania możesz pójść dalej – na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha, gdzie spoczywa m.in. gen. Stanisław Taczak, pierwszy dowódca powstania.