Muzeum Etnograficzne w Toruniu (Park Etnograficzny)

Muzeum Etnograficzne w Toruniu (im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej) to skansen w samym centrum miasta – Park Etnograficzny z drewnianymi chałupami, wiatrakiem, młynem wodnym i kuźnią, położony tuż za murami Starego Miasta. Obok, w dawnym arsenale twierdzy, działa wystawa „Tajemnice codzienności” o życiu na dawnej wsi. To rzadkie połączenie: kilka minut od gotyckiej starówki przenosisz się do wiejskich zagród Kujaw, Kaszub i Borów Tucholskich. Idealne miejsce na spacer z dziećmi.

Historia muzeum

Początki sięgają 1946 roku, gdy w toruńskim muzeum miejskim powstał Dział Etnograficzny kierowany przez Marię Znamierowską-Prüfferową – dziś patronkę placówki. Samodzielne muzeum utworzono 1 stycznia 1959 roku, a jego siedzibą stała się wyremontowana dawna wozownia artyleryjska (arsenał) Twierdzy Toruń. Skansen w centrum miasta budowano stopniowo; muzeum ma dziś także dwa oddziały: Park Etnograficzny w Kaszczorku oraz otwarty w 2018 roku Olenderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce. Zbiory liczą około 68 tysięcy obiektów.

Co zobaczyć w Parku Etnograficznym

Skansen zajmuje niespełna 2 hektary i prezentuje budownictwo wiejskie z XVIII–XX wieku z Kujaw, Kaszub, Kociewia, Borów Tucholskich, ziemi chełmińskiej, michałowskiej i dobrzyńskiej. Nie odtwarza jednej wsi – pokazuje kompletne zagrody i pojedyncze obiekty. Warte uwagi:

• zagroda kujawska z chałupą z Rakutowa i stodołą z Kowala z 1806 roku,
• zagroda z Borów Tucholskich ze stodołą z początku XVIII wieku i odtworzonym piecem smolarskim,
• zagroda kaszubska z chałupą z Męcikału,
• wiatrak koźlak z Wójtówki z 1896 roku,
• młyn wodny ze Strzyg (ziemia dobrzyńska),
• kuźnia z Jastrzębia i remiza strażacka z Pływaczewa.

W dawnym arsenale czeka wystawa stała „Tajemnice codzienności” oraz mały „Salonik prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej”. W sklepiku muzealnym bezpłatnie wypożyczysz audioprzewodnik.

Jak zwiedzać i ile czasu zaplanować

Na skansen i wystawę zaplanuj 1,5–2 godziny. Najpiękniej jest od maja do września, gdy zagrody otaczają ogródki i zieleń; zimą godziny są krótkie, a ostatnie wejście do skansenu jest godzinę przed zamknięciem – w praktyce około 15:00. Przy wizycie z wózkiem lub z osobą o ograniczonej mobilności warto wcześniej zadzwonić do muzeum i zapytać o dostępność poszczególnych obiektów.

Godziny otwarcia i bilety

Stan na październik 2026:

• Październik–kwiecień: poniedziałek nieczynne, wtorek–piątek 9:00–16:00, sobota–niedziela 10:00–16:00.
• Maj, czerwiec, wrzesień: wt. i czw. 9:00–17:00, śr. 9:00–16:00, pt.–nd. 10:00–18:00; lipiec–sierpień: wt., czw.–nd. 10:00–18:00, śr. 9:00–16:00.
• Ostatnie wejście: do skansenu godzinę przed zamknięciem, na wystawę w arsenale 45 minut przed; kasy do 30 minut przed zamknięciem.
• Park Etnograficzny: 20 zł normalny, 14 zł ulgowy, 40 zł rodzinny.
• „Tajemnice codzienności”: 12/8 zł; bilet łączony (park + wystawa + salonik) 28/20 zł, rodzinny 53 zł.
• Środy – wstęp wolny na wystawy stałe; dzieci do 7 lat bezpłatnie.
• Przewodnik (do 25 osób): po polsku 60–80 zł, po angielsku 80–110 zł.

Adres: Wały gen. Sikorskiego 19, tel. 56 622 80 91.

Dojazd

Muzeum leży przy Wałach gen. Sikorskiego, na północnym skraju Starego Miasta – z Rynku Staromiejskiego dojdziesz pieszo w kilka minut. Z dworca Toruń Miasto to krótki spacer, z Toruń Główny dojedziesz komunikacją miejską przez Wisłę. Samochód najlepiej zostawić na parkingu Park&Ride (ul. Olimpijska 42 lub Dziewulskiego 38), bo w centrum obowiązuje płatna strefa parkowania.

W okolicy

• Muzeum Twierdzy Toruń – około 200 metrów dalej przy tych samych Wałach.
• Rynek Nowomiejski i kościół św. Jakuba.
• Ratusz Staromiejski i Kamienica pod Gwiazdą.
• Olenderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce – oddział za Wisłą.