Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku

Przez prawie 120 lat Włocławek żył z fajansu — malowane talerze, dzbanki i wazony stały się wizytówką miasta. W gmachu głównym Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej zobaczysz 432 wyroby dawnych włocławskich fabryk, od żyrandoli po nocnik, a w tym samym budynku galerię portretu polskiego z obrazami Malczewskiego, Wyczółkowskiego i Mehoffera. To jedno z najstarszych muzeów regionalnych w Polsce, założone w 1908 roku, a w piątki wstęp jest bezpłatny.

Historia muzeum

Decyzję o założeniu Muzeum Kujawskiego podjął 2 czerwca 1908 roku Oddział Kujawski Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, a otwarcie nastąpiło 14 marca 1909 roku. Pierwsze zbiory pochodziły z muzeum szkolnego Macierzy Polskiej i z depozytu Towarzystwa Biblioteki i Czytelni Adama Mickiewicza. Już w 1911 roku otwarto wystawę etnograficzną z wierną rekonstrukcją chaty kujawskiej. Obecny gmach przy ul. Słowackiego powstał w latach 1925–1930 według projektu miejskiego architekta Stefana Narębskiego, w dużej mierze za pieniądze ze społecznych składek. W czasie okupacji niemieckiej muzeum zamknięto, a większość zbiorów zaginęła; reaktywowano je w 1945 roku. Obecną nazwę placówka nosi od 1975 roku, a na stulecie, w 2009 roku, otrzymała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Co zobaczyć w gmachu głównym

• „Włocławski fajans 1873–1991" — 432 wyroby ze wszystkich okresów produkcji, pokazujące wszystkie techniki zdobienia: szablon, kalkę ceramiczną, zdobienia wypukłe, naciekowe i ręczne malowanie. Obok przedmiotów użytkowych także wyroby dekoracyjne i okolicznościowe oraz plansze z archiwalnymi zdjęciami fabryk. Dział Fajansu liczy łącznie około 15 tys. eksponatów.
• „Galeria portretu polskiego", otwarta w 2009 roku — portrety od początku XIX do połowy XX wieku, ułożone chronologicznie od klasycyzmu po koloryzm. Są tu m.in. prace Franciszka Ksawerego Lampiego, „polskich monachijczyków" (Alchimowicz, Czachórski, Axentowicz), Anny Bilińskiej-Bohdanowicz, Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego, Józefa Mehoffera i Wojciecha Weissa.

Ciekawostki

Szczególne miejsce w galerii mają obrazy Feliksa Pęczarskiego — głuchoniemego malarza scen rodzajowych, który ostatnie lata życia spędził we Włocławku. Muzeum ma też kilka oddziałów: Muzeum Historii Włocławka w barokowych kamienicach na Starym Rynku (od 1972 roku), Muzeum Etnograficzne i Zbiory Sztuki w dawnych spichlerzach nad Wisłą, Muzeum Stanisława Noakowskiego w Nieszawie oraz skansen w Kłóbce.

Tripto podpowiada

Gmach główny stoi przy ul. Słowackiego 1a. Według strony muzeum od 1 kwietnia do 31 października jest czynny we wtorki 10:00–18:00, od środy do piątku 10:00–16:00, w soboty i niedziele 11:00–17:00; od 1 listopada do 31 marca we wtorki 10:00–17:00, od środy do piątku 10:00–16:00, w weekendy 11:00–16:00. W poniedziałki i niektóre święta (m.in. 1 i 11 listopada) jest zamknięty, a w październiku 2026 roku także w soboty 10 i 24 października. Wejść można najpóźniej godzinę przed zamknięciem. Bilet normalny kosztuje 10 zł, ulgowy 7 zł, a w piątki wstęp jest wolny. Oprowadzanie przez pracownika (wtorek–czwartek, 10:00–14:30) trzeba opłacić osobno. Na obie wystawy zaplanuj 1–1,5 godziny, a jeśli lubisz ceramikę, połącz wizytę z oddziałami nad Wisłą.